Artykuły o Świerżach Górnych

(gmina Kozienice / powiat Kozienice / woj. mazowieckie)
2019-01-02
Aktualna ocena: 4.00, Ilość ocen: 1 Oceń artykuł:


Świerże Górne historia



Świerże
Górne
historia
Wieś
z XII w., ośrodek włości książęcych. W średniowieczu Świerże
Górne odgrywały ważną rolę jako gród strzegący przeprawy przez
Wisłę na trakcie handlowym prowadzącym z Wilna do Krakowa,
nazwanym potem Królewską Drogą (Królewski Trakt, Stary
Gościniec).Pierwsza
wzmianka o tej miejscowości z 1121 r. dotyczy kaplicy, będącej
wraz z całą wsią uposażeniem sandomierskiej kolegiaty. Zapiski
sprzed 1191 roku jako Zwirnow, natomiast w połowie XV wieku u Jana
Długosza - Swyrsze. Możliwa pierwotna nazwa to Swiercze. Od XV
wieku wieś zarządzana przez kustosza stanowiącej siedzibę
rozległej parafii obejmującej całą Puszczę Kozienicką:
Kozienice, Jedlnię i Tczów. W XV wieku wieś dzieliła się na
Świerże Wielkie zwane Górnymi i Świerże Małe zwane Dolnymi. Po
utworzeniu w tych ostatnich obecnej Nowej Wsi pozostała nazwa
Świerże Górne .Pierwotny,
drewniany kościół parafialny pod wezwaniem świętego Jakuba
Apostoła (Większego) istniał już w 1191 r.; stał on za Łachą.
Został zniszczony przez wylewającą Wisłę, która często
zmieniała koryto. Drugi kościół zbudowano w latach 1413-1414,
podczas potopu szwedzkiego w 1665 r. został zdewastowany, a w 1736
r. z powodu wieku (300 lat) stwierdzono, że nie nadaje się do
dalszego użytkowania i zalecono budowę kolejnego kościoła. Trzeci
zbudowany został z bali modrzewiowych w 1744 r.,bp
Michał Kunicki, sufragan krakowski ufundował nowy kościół
drewniany.


We
wrześniu 1939 r. przeprawiała się tędy za Wisłę Armia „Prusy”,
ale dopiero w czasie walk o przyczółek warecko-magnuszewski 23
września 1944 r. kościół, wraz z nagromadzonymi przez wieki
zabytkami kultury materialnej spłonął, podpalony przez
wycofujących się Niemców, ocalała tylko dzwonnica z
1744r.Dzwonnica drewniana konstrukcji słupowej oszalowana zbudowana
na wysokiej podmurówce betonowej,na której posadowionej są
drewniane fundamenty. W górnej części po dwa otwory głosowe z
każdej strony. Nakryta gontowym dachem namiotowym. Jak podają
znawcy tej sztuki, jest to obiekt unikatowy pod względem
konstrukcji. Takiej dzwonnicy w Polsce trudno się doszukać. Na
dzwonnicy tej, w czasach świetności, wisiały trzy dzwony.
Najmniejszy z 1721 r.,duży ,,Franciszek” z 1877r., a średni
„Jakub'' z 1896r. Na dzwonach znajdują się napisy informujące o
osobie ludwisarza, ewentualnie fundatora. Teraz wiszą one na nowej,
murowanej dzwonnicy, jednak niewiele brakowało, a nie dotrwałyby
one naszych czasów.
Kaplica
tymczasowa dla potrzeb duszpasterstwa na miejscu spalonego kościoła
była wzniesiona już w następnym roku. Obecny kościół pw. św.
Jakuba Apostoła, według projektu arch. Władysła­wa
Pieńkowskiego, zbudowany został w latach 1950-1965 staraniem: ks.
Romana Żywczyka, ks. Jana Stępnia i ks. Adama Sochy. Poświęcił
go 4 lipca 1966 r. bp Piotr Gołębiowski. Jest bu­dowlą
trójnawową, wzniesioną z kamienia i czerwonej cegły. 
Świerże
Górne to osada licząca około 1800 mieszkańców, w Polsce położona
u ujścia Zagożdżonki do Wisły w województwie mazowieckim, w
powiecie kozienickim, w gminie Kozienice, przez którą przepływa
niewątpliwie największa i najpiękniejsza rzeka Puszczy
Kozienickiej- Zagożdżonka, która ma swe źródło na płci. od Pioneki płynie poprzez Pionki, Kociołki i Kozienice, a na 42 kilometrze
długości wpada do Wisły w wyżej wymienionych Śierżach Górnych.
Przyjmuje ona po drodze kilka małych potoczków, łącząc się
poniżej Kozienic z dawnym korytem Wisły, zwanym Łachą. Od Pionek
do Kociołek płynie przez las głęboką doliną o dość dużym
spadku, tworząc liczne meandry i starorzecza.


Do
1954 roku siedziba gminy Świerże Górne. W latach 1975-1998
miejscowość administracyjnie należała do województwa
radomskiego, a przed 1975 r. do województwa kieleckiego. 
W
Świerżah G. znajduje się Elektrownia Kozienice (od 2012r.,o nazwie
„Enea Wytwarzanie''), decyzja o budowie zapadła w 1968r, a w
1972r.,został oddany do eksploatacji pierwszy z ośmiu (200MW)
bloków, a do 1979r., kolejne dwa (każdy o mocy 500MW).
El.Ko.
Jest drugą co do
wielkości elektrownia
węglowa wPolsce(a
pierwsza co do wielkości mocy zainstalowanej wśród elektrowni
opalanych węglem
kamiennym). Elektrownia
Kozienice to zawodowa elektrownia systemowa, blokowa, kondensacyjna z
otwartym układem chłodzenia skraplaczy z rzeki Wisły.Od
1988 roku urządzenia elektrowni są ciągle modernizowane i
plan modernizacji zatwierdzony jest do roku 2020. Wejście do Grupy
Kapitałowej ENEA
S.A. oraz
jej debiut giełdowy stworzył
dla Elektrowni możliwości inwestycyjne.
Są one związane z koniecznością budowy nowych mocy wytwórczych
oraz dostosowaniem działalności do wymogów unijnych w
zakresie ochrony
środowiska. 

Zdolność
produkcyjna elektrowni:


moc
osiągalna elektrowni – brutto: 2880 MW, netto: 2673 MW

moc
osiągalna cieplna: 266 MW

moc
zainstalowana: 2905 MW

Składowisko
żużla i popiołu ma powierzchnię 132 ha,
zgromadzono na nim ponad 20 milionów ton odpadów, radomski Zakład
Usług Technicznych i Recyklingu, przerabia 180 000 ton pyłów i
popiołów rocznie.
Elektrownia
usytuowana jest w pobliżu Kozienickiego
Parku Krajobrazowego –obszaru
specjalnie chronionego, dla którego obowiązują zaostrzone normy
ochrony środowiska .W 2007 Elektrownia Kozienice została uznana za
jedną z czterech elektrowni emitujących największe
względne  ilości gazów
cieplarnianych do
atmosfery w Polsce oraz 19. w Europie. W emisji bezwzględnej  zajęła
3. miejsce w Polsce - wyprzedza ją Elektrownia
Bełchatów i Elektrownia
Turów.
  
Trwa
budowa nowego bloku energetycznego o mocy 1075 MW.   Inwestycja warta
6,4 mld zł zostanie zrealizowana przez
konsorcjum Polimex-Mostostal iHitachi do
2017r.
 W
celu wyprowadzenia mocy z nowego bloku powstanie linia
elektroenergetyczna napowietrzna
 400
kV do stacji
elektroenergetycznej „Ołtarzew”
400/220/110 kV[10],
która wzbudza ogromne emocje i liczne protesty
Kolejną
atrakcją w Świerżach G. jest prom kursujący przez Wisłę
między Świerżami Górnymi na lewym a Antoniówką Świerżowską
na prawym brzegu jest więc niezbędny mieszkańcom. Zwłaszcza że
wielu pracowników Elektrowni mieszka
na prawym brzegu rzeki.
 Metalowa
platforma napędzana przez łódź motorową może pomieścić cztery
samochody osobowe. Przeprawa trwa zaledwie
kilka minut
 i
daje niepowtarzalną okazję przyjrzenia się z bliska silnemu
nurtowi królowej polskich rzek. Prom kursuje właściwie przez cały
rok, z krótką przerwą w okresie największego z lodzenia. 
Od
17 czerwca 1997 roku w Świerżach Górnych funkcjonuje Ludowy Klub
Sportowy "Megawat" Świerże Górne,
który
dysponuje dwoma boiskami piłkarskim gdzie rozgrywane są mecze,
a
na terenie pub. Gimnazjum znajdują się obiekty sportowe takie jak
bieżnia,boisko „orlik”,hala sportowa,siłownia oraz boisko
wielofunkcyjne do koszykówki,siatkówki i tenisa ziemnego.
Ze
Świerży Górnych pochodzi Marcin A. - złoty medalista letnich
igrzysk paraolimpijskich w Pekinie (2008 r.) oraz srebrny medalista
lekkoatletycznych mistrzostw świata niepełnosprawnych rozgrywanych
w Nowej Zelandii (2011 r.). 
W
związku z rozpoczętą budową Elektrowni Kozienice na terenie
miejscowości Świerże Górne, Prezydium Powiatowej Rady Narodowej,
oraz Komenda Powiatowa Straży Pożarnej w Kozienicach poleciły
Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej powołanie w naszej miejscowości
Ochotniczej Straży Pożarnej.Pierwsze
zebranie organizacyjne dotyczące powołania OSP w Świerżach
Górnych odbyło się 18 lutego 1969 roku .Tego samego roku w
miesiącu sierpniu przy dużym zaangażowaniu Zarządu jak również
członków OSP powstał garaż na sprzęt ( dzisiejszy magazyn
przeciwpowodziowy ). 20 września 1969 roku otrzymaliśmy przydział
na fabrycznie nowy samochód pożarniczy marki Żuk, motopompę
M-800M wraz z wyposażeniem oraz wózek wężowy WW200. Od tej pory
OSP w Świerżach Górnych rozpoczęła swój czynny udział w
akcjach gaśniczych. W roku 1973 wymieniono samochód Żuk na Stara
25, który nie był nowy,ale posiadał wbudowany zbiornik wodny  co
powodowało, że nasza jednostka była coraz częściej dysponowana
do różnego rodzaju akcji ratowniczo – gaśniczych. W 1991
roku budowa Strażnicy została zaakceptowana i weszła do planu
inwestycyjnego Urzędu Miasta i Gminy Kozienice. Trzeba w tym miejscu
zaznaczyć, że bardzo dużo materiałów budowlanych nasza jednostka
pozyskała bądź zakupiła z własnych środków pozyskanych dzięki
organizowaniu zabaw tanecznych i zbiórek wśród mieszkańców
Świerży i okolicznych miejscowości. Jesienią 1991 roku wykonano
fundamenty a w kolejnym roku wybudowano budynek do stanu surowego. W
ciągu lat 1993 – 1994 trwały prace wykończeniowe, wykonano
ogrodzenie oraz uporządkowano teren wokół wybudowanej strażnicy.
W następnych latach kolejno w garażach pojawiały się: za
Stara 25 otrzymaliśmy Jelcza z KP PSP w Kozienicach który po kilku
latach służby w naszej jednostce został wymieniony na
skarosowanego przez firmę ” Stolarczyk” Stara 266 i lekkiego
Żuka również z KP PSP Kozienice. Obydwa samochody służyły nam
dzielnie do roku 2009 kiedy to Star został przekazany do OSP Wola
Chodkowska a Żuk został zezłomowany. Na miejsce tych pojazdów
trafiły do nas: Średni samochód gaśniczy Renault Midliner M210
oraz lekki Volkswagen T4, obydwa z KP PSP Kozienice. W 2008r.
zakupiono Łódź aluminiową Quicksilver 450SF z silnikiem
zaburtowym Honda BF20D oraz przyczepą podłodziową Zeppia PC500S.


Loading
trwa aktualizacja mapy
proszę czekać...

Ostatnio komentowane miejsca

  • Lubinka, foto: Cmentarz wojenny Nr 1892020-05-29 10:44:56

    Znam ten cmentarz wychowałem sie tam blisko a w 1989 r wyjechałem na ślask

  • 3.33Mogielnica, foto: Zabytkowa kamienica przy ul. Kościelnej2020-05-27 16:18:27

    Jest to budynek dawnej apteki na rogu ul.ul. Zielewskiej i Krakowskiego Przedmieścia, a nie przy ...

  • 2.50Stężyca, foto: Kościół pw.św. Katarzyny Aleksandryjskiej. z 1706 r.2020-05-23 13:55:19

    To nie jest zdjęcie kościoła w Żegarach, ani wygląd, ani patron się nie zgadza.

  • Równe, foto2020-05-23 12:14:17

    To jest kapliczka w intencji mojego ojca Alojzego wystawiona przez moich Dziadków Jana i Rozalie ...

  • Szewce, foto: ***2020-05-11 14:34:10

    Tylne wejście/wyjście - kościół w Szewcach.

Zgłoś błąd w działaniu strony
lub podziel się z nami uwagami
na temat jej funkcjonalności

Dalej


Nowe zasady dotyczące cookies.
W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies.
Więcej szczegółów znajdziesz w dziale Polityka Cookies